Nederlands bedrijfsleven investeert minder in wetenschap dan buurlanden

bedrijfsleven univsersiteiten

Het Nederlandse bedrijfsleven investeert minder in wetenschappelijk onderzoek dan in omringende landen. Twee bewindslieden van de VVD gaan uitzoeken hoe dit kan en nemen de samenwerking tussen de universiteiten en het bedrijfsleven onder de loep. Het is nog niet duidelijk wie het onderzoek uit gaat voeren.

Minister Henk Kamp van Economische Zaken gaat in samenwerking met staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs het onderzoek naar de samenwerking tussen het bedrijfsleven en de universiteiten in Nederland uit laten voeren. Zij vragen zich af hoe het kan dat de private investeringen in wetenschappelijk onderzoek achterblijven in vergelijking tot het buitenland en willen weten wat de obstakels hiervoor zijn. Ook moet het onderzoek ophelderen waarom de Nederlandse universiteiten relatief weinig beginnende bedrijven voortbrengen. De bewindslieden hopen dat de conclusies van het onderzoek leiden tot meer samenwerking tussen de beide partijen. De regering probeert het bedrijfsleven al jarenlang zo ver te krijgen dat zij meer gaat investeren. Een eerder onderzoek van de Global University Entrepreneurial Spirit Students’ Survey (Guesss) toonde aan dat wereldwijd gezien maar weinig Nederlandse studenten een eigen bedrijf willen beginnen. Nederland scoort daarmee erg laag.

Samenwerken loont

Universiteiten en bedrijven werken al lange tijd samen. Universiteiten werken bijvoorbeeld vaak samen met farmaceutische bedrijven, maar in veel mindere mate op het gebied van onderwijs. Niet alle bedrijven zijn op de hoogte van de kansen voor samenwerking tussen de universiteiten en het bedrijfsleven. Bedrijven zoals het in oktober vorig jaar geopende Instituut voor Nanolithografie in Amsterdam laten door hun samenwerking met de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit zien dat dit wel degelijk zijn vruchten afwerpt. Onlangs maakte het coöperatieve uitvaartbedrijf  DELA bekend dat zij sponsor wordt van de Universiteit van Nederland. Daarmee gaat het bedrijf een belangrijke bijdrage leveren aan het toegankelijk maken van kennis voor de samenleving.

Bedrijven willen meer aandacht voor techniek

De veertien Nederlandse universiteiten willen de samenwerking met het bedrijfsleven graag intensiveren, maar weten ook niet hoe zij dit kunnen doen. Dit terwijl grote bedrijven en werkgeversorganisatie VNO-NCW al aangegeven hebben dat het wetenschapsbeleid nauwer verbonden moet worden met het innovatiebeleid. Ook moet dit beter aansluiten bij de wensen die het bedrijfsleven heeft. Grote bedrijven zoals Unilever, Shell, DSM en AKZO Nobel willen dat op de universiteiten meer aandacht komt voor techniek, bètavakken en toepassingsgeïnspireerd onderzoek. Zo lieten zij eind maart weten aan minister Jet Bussemaker van Onderwijs en Wetenschap en Henk Kamp. Duidelijk is dat als de betrokken partijen elkaars doelstellingen begrijpen en respecteren zij samen actief kunnen zoeken naar mogelijkheden om onderzoek hierop aan te laten sluiten.

Recente cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) tonen aan dat het Nederlandse bedrijfsleven een groot deel van hun onderzoeksactiviteiten aan de universiteiten uitbesteedt. In hetzelfde rapport staat echter ook dat Nederlandse bedrijven in vergelijking tot andere Oeso-landen weinig investeren in onderzoek en ontwikkeling.

Overheid trekt miljarden uit

De overheid trekt veel geld uit voor de wetenschap. In 2019 gaat dit om een totaal bedrag van 5,5 miljard euro van alle ministeries tezamen aan wetenschappelijk onderzoek en onderzoek en ontwikkeling. Dat is iets minder dan in voorgaande jaren. Het Ministerie van Economische Zaken en Ministerie van Volksgezondheid beknibbelen iets op de subsidies voor belastingvoordelen voor bedrijven en innovaties. Het grootste deel van het geld gaat volgens het Rathenau Instituut als directe financiering naar universiteiten, hogescholen, bedrijven en organisaties als NWO en KNAW.